Người lớn
Vitamin C có tác dụng gì? Cần bao nhiêu mỗi ngày, uống lúc nào, bao lâu thì dừng

Tóm tắt nhanh
- Vitamin C giúp cơ thể tạo collagen cho da, gân, mạch máu, giúp lành vết thương, duy trì sụn, xương, răng và giúp hấp thu sắt (MedlinePlus, NHS).
- Người lớn cần 75–90 mg mỗi ngày theo MedlinePlus, NHS ghi 40 mg. Cơ thể không dự trữ được vitamin C, nhưng NHS cho biết bữa ăn hằng ngày có thể cung cấp đủ.
- Uống vitamin C đều đặn không ngừa được cảm lạnh ở người bình thường, chỉ làm cơn cảm ngắn đi chút ít. Bị cảm rồi mới uống thì không thấy tác dụng (NCCIH, 29 nghiên cứu, hơn 11.000 người).
- Uống trên 1.000 mg mỗi ngày có thể gây đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi (NHS). Người bệnh ứ sắt nên tránh liều cao; người đang điều trị ung thư hay dùng thuốc hạ mỡ máu cần hỏi bác sĩ trước (NCCIH).
Nội dung chính
Vitamin C có tác dụng gì mà nhiều người uống để "tăng đề kháng", đẹp da hay ngừa cảm? Bài này giúp người lớn tách điều có bằng chứng khỏi điều chưa chắc.
Nói gọn: cơ thể rất cần vitamin C, nhưng bữa ăn hằng ngày có thể cung cấp đủ, theo NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh). Viên vitamin C không giúp người bình thường tránh được cảm lạnh. Số liệu còn lấy từ MedlinePlus (trang sức khỏe của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ) và NCCIH (Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp, Mỹ).
Vitamin C có tác dụng gì cho cơ thể?
Theo MedlinePlus, cơ thể cần vitamin C để:
- Tạo collagen, một loại protein làm nên da, gân, dây chằng, mạch máu.
- Làm lành vết thương, tạo mô sẹo.
- Sửa chữa, duy trì sụn, xương, răng.
- Giúp hấp thu sắt.
Vitamin C còn là chất chống oxy hóa, chặn bớt một phần tổn hại do gốc tự do.
Cơ thể không tự tạo, cũng không dự trữ được vitamin C; phần dư thải qua nước tiểu. Vì vậy bữa ăn ngày nào cũng cần có thực phẩm chứa vitamin C.
Vitamin C có tác dụng gì cho da?
Cơ thể cần vitamin C để tạo collagen cho da. Theo NHS, vitamin C giúp giữ da khỏe và giúp lành vết thương.
Theo MedlinePlus, thiếu vitamin C có thể gây da khô, thô ráp, bong vảy, vết thương lâu lành, dễ bầm tím, chảy máu chân răng, tóc khô chẻ ngọn. Thiếu nặng gây bệnh scorbut (scurvy), chủ yếu gặp ở người lớn tuổi suy dinh dưỡng. Có các dấu hiệu này thì nên đi khám tìm đúng nguyên nhân, đừng tự đoán.
Các nguồn trên không nói viên vitamin C làm trắng da, mờ nám hay làm da đẹp hơn ở người không thiếu.
Uống vitamin C có tăng sức đề kháng, ngừa bệnh không?
Thiếu vitamin C làm giảm khả năng chống nhiễm trùng (MedlinePlus). Nhưng với người bình thường, lợi ích của viên uống khá nhỏ (NCCIH):
| Vấn đề | Kết quả nghiên cứu |
|---|---|
| Cảm lạnh, người bình thường | 29 nghiên cứu, hơn 11.000 người: uống đều không ngừa được cảm, chỉ rút ngắn cơn cảm chút ít. Bị cảm rồi mới uống thì không thấy tác dụng |
| Cảm lạnh, người gắng sức rất nặng trong thời gian ngắn như chạy marathon (chạy bộ đường dài), trượt tuyết | Giảm một nửa số lần bị cảm |
| Cúm | Chưa đủ bằng chứng |
| Ung thư, bệnh tim mạch | Năm 2022, USPSTF (nhóm chuyên gia độc lập về phòng bệnh của Mỹ) kết luận chưa đủ bằng chứng để khuyến nghị |
Ngược lại, người ăn nhiều rau quả có nguy cơ bệnh tim mạch và ung thư thấp hơn, theo tổng quan 95 nghiên cứu quan sát với hơn 2 triệu người mà NCCIH dẫn. Với cúm, NCCIH nhắc không cách bổ sung nào thay được vắc xin.
Mỗi ngày cần bao nhiêu vitamin C? Ăn gì để đủ?
| Tuổi | Vitamin C mỗi ngày |
|---|---|
| 1–3 tuổi | 15 mg |
| 4–8 tuổi | 25 mg |
| 9–13 tuổi | 45 mg |
| 14–18 tuổi | Nữ 65 mg, nam 75 mg |
| Từ 19 tuổi | Nữ 75 mg, nam 90 mg |
Nguồn: MedlinePlus. Người hút thuốc hoặc hay hít khói thuốc cần thêm 35 mg mỗi ngày. NHS đặt mức thấp hơn: người lớn 19–64 tuổi cần 40 mg.
Nguồn vitamin C dồi dào theo MedlinePlus: cam, bưởi và quả họ cam quýt, kiwi, xoài, đu đủ, dứa, dâu tây; bông cải xanh, súp lơ, ớt chuông, cải bó xôi, cà chua, khoai tây. Nấu chín hay để lâu có thể làm giảm vitamin C, nên ưu tiên trái cây tươi. Ăn thực phẩm giàu vitamin C trong bữa còn giúp hấp thu sắt nhiều hơn (MedlinePlus).
Uống vitamin C mỗi ngày có tốt không?
Cơ thể cần vitamin C mỗi ngày, nhưng NHS cho biết ăn uống đa dạng, cân bằng là đủ. Nếu vẫn uống viên, hãy tính tổng lượng:
| Lượng mỗi ngày | Các nguồn nói gì |
|---|---|
| Dưới 1.000 mg từ viên uống | NHS: khó gây hại |
| Trên 1.000 mg | NHS: có thể gây đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi; hết khi ngưng viên |
| Trên 2.000 mg | MedlinePlus: không khuyến nghị; có thể gây khó chịu dạ dày, tiêu chảy, hiếm khi sỏi thận |
NCCIH lưu ý chất chống oxy hóa liều lớn không phải lúc nào cũng có lợi.
Uống vitamin C lúc nào, bao lâu thì dừng?
Các nguồn y khoa trong bài không quy định giờ uống hay thời gian dùng. Bạn uống theo nhãn.
Ví dụ DHC Vitamin C 60 ngày: 2 viên có 1.000 mg vitamin C và 2 mg vitamin B2. Người lớn uống 2 viên mỗi ngày, sau bữa ăn. Lưu ý:
- 1.000 mg gấp hơn 10 lần nhu cầu người lớn và đã chạm mốc NHS nêu. Ai ăn đủ rau quả có thể không cần uống hằng ngày.
- Không cộng thêm sản phẩm khác có vitamin C, như viên sủi hay vitamin tổng hợp.
- Nước tiểu vàng đậm hơn khi uống là do vitamin B2.
- Đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi thì ngưng; ngưng rồi không đỡ thì đi khám.
Bữa ăn đã đủ rau quả thì có thể ngưng. Muốn dùng lâu dài khi đang có bệnh hay uống thuốc, hãy hỏi bác sĩ.
Ai cần thận trọng?
- Người bệnh ứ sắt (hemochromatosis), cơ thể giữ quá nhiều sắt: tránh vitamin C liều cao vì có thể làm thừa sắt nặng thêm (NCCIH).
- Người uống thuốc hạ mỡ máu: hỏi bác sĩ trước. Một nghiên cứu thấy viên chống oxy hóa phối hợp, có vitamin C, làm giảm tác dụng của thuốc hạ mỡ máu (NCCIH).
- Người từng bị sỏi thận, có bệnh thận: hỏi bác sĩ trước khi dùng liều cao.
- Người thiếu men G6PD, một bệnh di truyền: NCI (Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ) lưu ý không nên truyền vitamin C liều cao vì có thể gây tan máu (vỡ hồng cầu).
- Trẻ em: hỏi bác sĩ trước khi cho trẻ uống viên.
- Mẹ bầu, mẹ cho con bú: hỏi bác sĩ; MedlinePlus không khuyến nghị liều lớn khi mang thai.
Đọc thêm: omega-3 có tác dụng gì và cách đọc nhãn vitamin nhập khẩu. Sản phẩm cho người lớn xem ở trang người lớn.
Câu hỏi thường gặp
Vitamin C có làm trắng da không?
Các nguồn y khoa trong bài không nói viên vitamin C làm trắng da hay mờ nám. Khi hỏi vitamin C có tác dụng gì cho da, điều có nguồn là: vitamin C giúp tạo collagen và giúp lành vết thương.
Bị cảm rồi mới uống vitamin C có tác dụng không?
Theo NCCIH, đợi có triệu chứng rồi mới uống thì cơn cảm không ngắn hơn hay nhẹ hơn. Người uống đều đặn từ trước cũng chỉ được rút ngắn cơn cảm chút ít.
Uống vitamin C có bị sỏi thận không?
MedlinePlus cho biết liều trên 2.000 mg mỗi ngày có thể gây sỏi thận, dù hiếm. Người từng bị sỏi thận hoặc có bệnh thận nên hỏi bác sĩ trước khi uống viên liều cao.
Trẻ em uống vitamin C 1.000 mg được không?
Không nên tự cho uống. Trẻ 1–13 tuổi chỉ cần 15–45 mg mỗi ngày tùy tuổi, theo MedlinePlus. DHC Vitamin C dành cho người lớn. Muốn cho trẻ dùng viên bổ sung thì hỏi bác sĩ trước.
Uống vitamin C bao lâu thì dừng?
Không có mốc chung. Bữa ăn đã đủ rau quả thì có thể ngưng viên. Thấy đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi thì ngưng. Muốn dùng liều cao lâu dài thì hỏi bác sĩ.




