Trung niên, cao tuổi
Ginkgo biloba (bạch quả) có tác dụng gì? Nghiên cứu về trí nhớ, mắt và những lưu ý an toàn

Tóm tắt nhanh
- Ginkgo biloba là cây bạch quả, dạng hay dùng nhất là chiết xuất lá. Theo NCCIH, đến nay chưa có bằng chứng chắc chắn ginkgo giúp ích cho bệnh nào.
- Thử nghiệm GEM trên 3.069 người từ 75 tuổi, uống 120 mg × 2 lần mỗi ngày trong khoảng 6 năm, không thấy ginkgo giúp phòng sa sút trí tuệ hay Alzheimer.
- Ginkgo không giúp giảm ù tai, phòng bệnh tim hay hạ huyết áp. Với bệnh mắt thoái hóa điểm vàng, nghiên cứu còn quá ít để kết luận.
- Ginkgo có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở người dùng thuốc chống đông như warfarin. Hạt bạch quả tươi gây độc. Người sắp mổ, làm răng, mẹ bầu không tự dùng.
Nội dung chính
- Bạch quả là gì? Cao bạch quả có tác dụng gì?
- Uống ginkgo biloba có tác dụng gì? Bằng chứng theo từng vấn đề
- Ginkgo biloba có giúp tăng trí nhớ, phòng sa sút trí tuệ không?
- Ginkgo biloba có tác dụng gì cho mắt?
- Ginkgo biloba 120mg có tác dụng gì?
- Hạt bạch quả có tác dụng gì? Có ăn được không?
- Nếu muốn dùng thử, dùng thế nào cho hợp lý?
- Ai cần thận trọng?
Bạn hay quên, hoặc muốn mua thứ gì "bổ não" cho bố mẹ, và tự hỏi ginkgo biloba có tác dụng gì. Bài này dành cho người trung niên, cao tuổi và con cháu đang chọn giúp ông bà.
Theo NCCIH, Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp (Mỹ), đến nay chưa có bằng chứng chắc chắn ginkgo giúp ích cho bệnh nào. Ba nghiên cứu lớn ở người cao tuổi không thấy ginkgo giúp phòng sa sút trí tuệ, tức trí nhớ, suy nghĩ giảm đến mức ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày.
Bạch quả là gì? Cao bạch quả có tác dụng gì?
Ginkgo biloba là tên khoa học của cây bạch quả, một loài cây cổ được gọi là "hóa thạch sống".
Khi hỏi bạch quả có tác dụng gì, cần tách lá và hạt. Dạng dùng phổ biến nhất hiện nay là chiết xuất lá, tức "cao bạch quả"; bảng dưới tóm tắt tác dụng của nó. Nhiều nghiên cứu lớn dùng EGb-761, một chiết xuất lá có thành phần được xác định rõ.
Uống ginkgo biloba có tác dụng gì? Bằng chứng theo từng vấn đề
| Vấn đề | Kết quả (NCCIH tổng hợp) |
|---|---|
| Phòng sa sút trí tuệ | Không thấy lợi |
| Người đã sa sút trí tuệ | Có thể lợi ít, nhất là ở liều khá cao, nhưng không nhất quán |
| Lo âu, chóng mặt, hội chứng tiền kinh nguyệt | Ít bằng chứng gợi ý có lợi, chưa kết luận |
| Phục hồi sau đột quỵ | Có thể có ích |
| Ù tai, phòng bệnh tim, hạ huyết áp | Không giúp |
| Thoái hóa điểm vàng (bệnh mắt) | Chưa đủ nghiên cứu để kết luận |
Ginkgo biloba có giúp tăng trí nhớ, phòng sa sút trí tuệ không?
- Phòng bệnh: không thấy lợi. Thử nghiệm GEM (Đánh giá Ginkgo với Trí nhớ) theo dõi 3.069 người từ 75 tuổi, uống ginkgo 120 mg × 2 lần mỗi ngày hoặc giả dược (viên giống hệt nhưng không có hoạt chất) trong khoảng 6 năm. Số người mắc sa sút trí tuệ và Alzheimer (một dạng sa sút trí tuệ) ở hai nhóm không khác nhau. Ginkgo cũng không làm chậm suy giảm nhận thức (trí nhớ, suy nghĩ).
- Thử nghiệm năm 2012 (2.854 người từ 70 tuổi, cùng liều, 5 năm): không giảm nguy cơ tiến triển thành Alzheimer.
- Người khỏe: phân tích năm 2012 gộp 28 nghiên cứu, 2.576 người, không thấy ginkgo cải thiện trí nhớ hay sự chú ý.
- Người đã mắc bệnh: phân tích năm 2020 gộp 7 nghiên cứu, 939 người bệnh Alzheimer, thấy nhận thức cải thiện phần nào nhưng sinh hoạt hằng ngày không khác giả dược.
Theo NIA (Viện Lão hóa Quốc gia Hoa Kỳ), chưa có thuốc hay cách sống nào phòng được Alzheimer, nhưng kiểm soát huyết áp, vận động, ăn uống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. NIA cũng khuyên thận trọng với viên uống quảng cáo giúp nhớ tốt hơn, vì có thể không an toàn và tốn tiền.
Ginkgo biloba có tác dụng gì cho mắt?
Bằng chứng còn rất ít. Với thoái hóa điểm vàng tuổi già, một tổng quan năm 2013 chỉ có 2 nghiên cứu nhỏ với 119 người, chưa trả lời được ginkgo có giúp không. Với tăng nhãn áp (glaucoma), đục thủy tinh thể, khô mắt, bản tổng hợp năm 2024 của NCCIH không nêu ginkgo.
NCCIH khuyên khám mắt toàn diện, có nhỏ thuốc giãn đồng tử, để phát hiện bệnh sớm khi còn dễ điều trị.
Ginkgo biloba 120mg có tác dụng gì?
Trong GEM và thử nghiệm năm 2012, người tham gia uống 120 mg × 2 lần mỗi ngày, tức 240 mg, và đều không thấy lợi trong phòng sa sút trí tuệ. Các nghiên cứu trên người bệnh Alzheimer dùng 120, 160 hoặc 240 mg mỗi ngày. Vậy 120 mg chỉ là một liều dùng trong nghiên cứu, chưa phải liều đã được chứng minh có tác dụng.
Hạt bạch quả có tác dụng gì? Có ăn được không?
Thứ được nghiên cứu cho trí nhớ là chiết xuất lá, không phải hạt. NCCIH không nêu lợi ích nào của hạt, mà cảnh báo: hạt bạch quả tươi gây độc khi ăn, và đã có người bị tác dụng phụ nghiêm trọng sau khi ăn hạt rang. Đừng tự ăn hạt bạch quả để bồi bổ hay chữa bệnh.
Nếu muốn dùng thử, dùng thế nào cho hợp lý?
- Đi khám trước nếu lo về trí nhớ. Theo NIA, hay quên có thể do trầm cảm, bệnh tuyến giáp, thận, gan, tác dụng phụ của thuốc, thiếu vitamin B12. Nên khám sớm nếu người thân hỏi đi hỏi lại một câu, đi lạc ở nơi quen.
- Dùng theo nhãn. Go Healthy Ginkgo 9000 1-A-Day ghi người lớn 1 viên mỗi ngày, lọ 60 viên dùng 2 tháng. Số "9000" là 9.000 mg, tức 9 g lá bạch quả khô dùng để làm chiết xuất; mỗi viên chứa 180 mg chiết xuất.
- Báo cho bác sĩ, nha sĩ biết bạn đang uống ginkgo. MedlinePlus, trang sức khỏe của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, dặn không dùng thảo dược, thực phẩm bổ sung trước mổ nếu bác sĩ phẫu thuật chưa đồng ý.
- Đặt mốc đánh giá. Sau vài tháng, hẹn bác sĩ xem lại. Không thấy khác thì ngưng.
- Không thay thuốc bác sĩ đã kê.
Ai cần thận trọng?
Theo NCCIH, chiết xuất lá có lẽ an toàn với đa số người lớn khi dùng lượng vừa phải. Tác dụng phụ hay gặp là chóng mặt, rối loạn tiêu hóa, đau đầu. Một nghiên cứu năm 2013 cho chuột dùng ginkgo 2 năm thấy tăng nguy cơ ung thư gan, tuyến giáp.
Cần hỏi bác sĩ trước khi dùng:
- Người dùng thuốc chống đông máu như warfarin: dùng chung với ginkgo liên quan với tăng nguy cơ chảy máu nặng.
- Người có bệnh rối loạn đông máu, sắp mổ hay làm răng: ginkgo có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
- Người dùng thuốc khác: ginkgo có thể tương tác với thuốc, ví dụ không nên dùng chung với efavirenz (thuốc điều trị HIV).
- Trẻ em: nhãn ghi liều cho người lớn. Với trẻ tăng động giảm chú ý, chưa đủ bằng chứng; một tổng quan năm 2014 khuyên không dùng vì nguy cơ chảy máu.
- Mẹ bầu, mẹ cho con bú: nhãn ghi không dùng. NCCIH cho biết ginkgo có thể không an toàn khi mang thai.
Đọc thêm: omega-3 có tác dụng gì, vitamin cho người già và sản phẩm ở trang trung niên, cao tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Ginkgo biloba có bổ não, tăng trí nhớ không?
Nếu hỏi ginkgo biloba có tác dụng gì cho não, câu trả lời ngắn là chưa có bằng chứng chắc chắn. Các thử nghiệm lớn ở người cao tuổi không thấy ginkgo giúp phòng sa sút trí tuệ, và chưa rõ nó có giúp người khỏe nhớ tốt hơn không.
Ginkgo 9000 nghĩa là gì?
Con số 9000 chỉ 9.000 mg, tức 9 g lá bạch quả khô dùng để làm ra phần chiết xuất. Mỗi viên Go Healthy Ginkgo 9000 chứa 180 mg chiết xuất lá, không phải 9.000 mg.
Ginkgo biloba có giúp giảm ù tai không?
Theo NCCIH, các nghiên cứu cho thấy ginkgo không giúp giảm triệu chứng ù tai. Bị ù tai lâu ngày thì nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Uống ginkgo biloba bao lâu thì biết có hợp không?
Không có mốc chung. Các nghiên cứu trên người bệnh Alzheimer kéo dài khoảng 3 đến 6 tháng. Bạn nên hẹn bác sĩ đánh giá lại sau một thời gian dùng; không thấy khác thì không nên dùng tiếp.
Đang uống thuốc chống đông có dùng ginkgo được không?
Không tự dùng. NCCIH cho biết dùng ginkgo cùng warfarin liên quan với tăng nguy cơ chảy máu nặng so với chỉ dùng warfarin. Người sắp mổ hoặc làm răng cũng phải hỏi bác sĩ trước.
Nguồn tham khảo
- NCCIH: Ginkgo
- NCCIH: Dietary Supplements and Cognitive Function, Dementia, and Alzheimer's Disease
- NCCIH: Myth-Busting Popular Natural Products Marketed for Disease Prevention and Wellness
- NCCIH: Dietary Supplements for Eye Conditions
- NCCIH: 6 Things To Know About Dietary Supplements for Eye Conditions
- NCCIH: Herb-Drug Interactions
- NCCIH: ADHD and Complementary Health Approaches
- National Institute on Aging (NIA): Memory Problems, Forgetfulness, and Aging
- MedlinePlus (NIH): The night before your surgery




